Wednesday, 28 August 2019

ශ්‍රී පාදස්ථාන‌යේ ජනප්‍රවාද(‌කෙටි කතාව -සාමිප්‍රධායික සන්නිවෙිදනය)

කමල් සහ නිමල් මැදිවියේ පසුවුන යෞවනයන් දෙදෙනෙකි  .තම වෘත්තියත් සමඟ ම ජීවිතය ගෙන ගියේ ප්‍රශ්නකාරි මන්සකිනි . මනසට නිදහසක් නොමැති මෙම ජීවිතය නිරවුල් කරගැනීමට ඔවුන් සූදානම් කළේ විනෝද චාරිකාවක් යාම ය.

 "සුභ උදෑසනක් කමල්, සුභ උදෑසනක් නිමල්, අපි කොහේ හරි යමුද බං මේ නිවාඩු දවස් දෙක තුනේ ...ඔව් බං අපි මේ ජීවිතෙන්  නිදහස් වෙලා ට්‍රිප් එකක් ගිහින් සතුටින් ඉමුකෝ"

විනෝද චාරිකාවක් යාම සඳහා නිමල් සහ කමල්  තම සගයන් සමඟ සැරසෙන්නේය.
 "අපි කොහෙද නිමල් යන්නේ ?අපි යමු සිරිපාදේ ....ඒකනම් හොඳ අදහසක් ඒත් කමල් ශ්‍රීපාද  පාද වන්දනා වාරය ආරම්භ වෙන්නේ උඳුවප් මස  පසළොස්වක පෝය දවසෙ සිට  ඊලග වසරෙ  වෙසක් පුර පසළොස්වක පෝය දිනය එනතෙක් විතරනේ.  ශ්‍රීපාද වන්දනා වාරය ආරම්භයට පෙර පළමුව ශ්‍රී පාද වදින්නේ සමන් දෙවියන්ගේ ඇතා.. ඔව් අපි ඊළඟ මාස පෝය අවම අපේ චාරිකාව සූදානම් කරගෙන යමු."


"ඉතින් අපි විතරද යන්නේ මේ ගමන නිමල්.. නෑ නෑ අපි නඩේ ගුරෙක් හොයා හොයාගන්න ඕන ආ.. .. නඩේගුරාට  හොඳයි අපේ තාත්තා ..එහෙනම් අපි චාරිකාව සූදානම් කරමු.'"

"තාත්තේ අපි හිතන් ඉන්නවා සිරිපාදේ වඳින්න යන්න. තාත්තට පුලුවන්ද අපේ නඩේ ගුරා විදිහට එකක් යන්න එන්න . හොඳ වැඩක් ළමයිනේ මම එන්නම් එක්ක යන්න."

"පුතාලා  දන්නවද අපේ විශ්වාස වෙන්නේ  බුදු හාමුදුරුවන්ගේ වම් ශ්‍රී පාදය  සටහනේ මේකේ තියලා තියෙන බවනේ..ඊට අමතරව කකුසඳ ,කෝනාගම, කාශ්‍යප හා ගෞතම යන සතර බුදුවරුන්ගේ ශ්‍රී පාද සටහන් තිබෙන බව පිළිගැනෙනවා .බොහෝ බෞද්ධ ජනතාව විශ්වාස කරන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ තුන්වැනි වර ශ්‍රී ලංකාවට වැඩම කළ අවස්ථාවේ දී සුමන සමන් දෙවිඳුගේ ආරාධනාවෙන් තමා සමන්ත කූටයට වැඩම කරලා එහි ශ්‍රී පාද පද්මය පිහිටෙවුව කියන එක"

"ඉතින් සිරිපාදේ වඳින්න ගියාම ජාති ආගම් බේද නැතුව ඔක්කොම වඳින්න යනවා පුතාලා දන්නවනේ ලොව  ප්‍රථම ම්නිසා වන ආදම්ගේ  පාද සටහන මෙහි තියෙනවා කියලා ක්‍රිස්තු භක්තිකයන් විශ්වාස කරනවා .මේ නිසා  සමනලකන්ද ඇඩමිස් පක් කියලා කියනවා "

මුස්ලිම් ජාතිකයන් පිළිගන්නේ කඳුමුදුනෙහි ආදම්ගේ පාද ලාංඡනය ඇති බවයි .මේ නිසා මුස්ලිම් ජාතිකයින්  බබා ද මලෙයි නැතහොත් බබා ආදී මලේ කියලා හඳුන්වනවා.


හින්දු භක්තිකයින් ශිව දෙවියන්ගේ පා සලකුණ මෙහි පිහිටියේ විශ්වාස කර වැඳුම් පිදුම් කරති .හින්දු භක්තිකයෝ ශ්‍රී පාදස්ථානය වදින්නේ ශිවන් ඔලි පාදම් හෙවත් ශිව ‌නොලි පාදම් යනුවෙනි  .

"එහෙනම් අපේ සිවාජිලිංගම් එක්කන් යමු නේද නිමල්.. උ හරි ආසයි අපිත් එක්ක ට්‍රිප් යන්න ඔව් එක්කගෙන යමු බං එහෙනම්.


කට්ටියම  ලහිලහියේ ගමනට සූදානම් වන්නේ ජාති භේද ආගම් භේද පසෙකලා ය. ගමන යන දවස උදා විය . සියල්ලෝම නඩේ ගුරාගේ අනුගේ අනුදැනුමෙන් හොඳින් පේවී ගමනාන්තය කරා පිටත් ව්ය. හැටන් නගරයට පැමිණෙනවා සමඟ සමන්තකූඨ පර්වතය පෙනෙන්නට විය.

"මාමේ මේ කන්දේ උස කොච්චර විතර තියෙනවාද ? අඩි 7360 ක් හෙවත් 2215 මීටර් උසයි. මේක අතීතයේ සංචාරකයින් නායකයින් සාගරයේ ඉඳල දැකලා තියෙනවා.  විජය ඇතුළු පිරිස ලංකාවට එද්දී ඉන්දිය සාගරයේදී ශ්‍රී ලංකා දූපතේ අහසට නැගුණු සමනල කන්ද පෙනුණු බව ඒ මතකය තබා ගෙන ඇවිත් ලංකාව ආක්‍රමණය කළ බවත් කියවෙනවා. එතරම් මේ සමනල උසයි."

"කමල් මම අහලා තියෙනවා බුදුරජාණන් වහන්සේ ශ්‍රී පාද   පද්මය පිහිටුවාලූ පසුව මේ  ස්ථානයට සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගේ පැමිණීම දුෂ්කර බව බුදුහාමුදුරුවෝ සිහිපත් කළ අවස්ථාවේ සමන් දෙවිඳුන් විසින්  පවසනවා තමා සියලු වන්දනාකරුවන්  පුලුන් පොදක් අහසට  ගන්නා ලෙසින් සැහැල්ලුවෙන් වන්දනා කරවීමේ වගකීම භාරගත් බවට සමන්  දෙවියන් පොරොන්දු වුණා  කියලා ජනප්‍රවාද කියලා තියෙනවා "

  එසේ වුණත් සියල්ලන්ම තම ගමනාන්තය නිමකර නල්ලතන්නියට පැමිණියහ.
සැන්දෑ කාලේ ආහාර ගැනීමෙන් පසුව මොවුන් කඳු තරණයට සූදානම් විය. සීතලට ගැහි ගැහී  සවස් කාලයේ සියලුදෙනාම කන්ද නැගීම ආරම්භ කළේය.නිමල්ගේ පියා මෙම නඩයට නැගීමට පෙර අවවාද කළේ මෙලෙසිනි.

"  පුතාලා දන්නවනේ සිරීපාදෙ තියෙන අනුහස් ගැන ඒ හන්ද කට වරද්ද ගන්නෙ නැතුව නගින්න  කියලා මුලින්ම අවවාද කරන්න ඕනශ්‍රීපාදස්ථානයට නගින ඔයාලා අතරින් පළමු කට්ටිය කෝඩුකාරයෙක් ,වයසින් අඩුනම් කිරිකෝඩුයි,වයසින් වැඩි නම් දඬුකෝඩු යි  .උඹලා කට වරද්ද ගන්නෙ නැතුව වරල්ල මම මෙහෙම කියන්න හේතු තියෙනව"

"දවසක් අත්තම්මා කෙනෙක්   සැරයටියක් ගෙන උනන්දුවෙන් පඩි නගින අත්රේ මේක මොකක්ද අපූරුවට යන්න පුලුවන්නේ කියලා තියෙනවා. එවෙලේ ඇගේ සැරෑටියෙන් බිඳී එය පැටලී වැටි කරදර වූ බව කියවෙනවා . "

"පුතාලා දන්නවාද තවත් කතාවක් , කාන්තාවක් සමනල කන්ද නගින අතර තරමක දුරක් ගිය පසු ආ දුර  මදෑ මළුව දකින්න ලැබෙනවා නම් ලෙස පවසලා තියෙනවා .ඒ සිට ඈට කිසිවිටෙකත් මළුවට යෑමට නොහැකි වූ බව කියවෙනවා ."

"උඹලා මේවා ආදර්ශයට අරගෙන කට පරිස්සම් කරගෙන නැංගොත් හොඳයි "ඇතුළු පිරිස්ට අවවාද මෙලෙස ලබා දෙන ලදී.

 කෝඩුකාරයන් ගම්න් ගමනාරම්භ කරමින් කවි කියමින් ගිමන් හරිමින් හෙමින් හෙමින් සැරේ කන්ද තරණය කළා ය ."

"අන්න සීත ගඟුල නිමල් කෑගසන්නට විය".
"ඔව් පුතා අපි මේකෙන් නාලා පඬුරු හෝදගෙන තමා යන්න ඕන "
"අනේ මම නාන්නම  ඕනද ?සීතලයි නේ" අමල් කීය.
"හා හා පුතේ පිරිස්දු වෙන්  නැතුව යන  නඩයට වෙන දේ පුතා දන්නවද ?මං එක සිදුවීමක් කියන්නම් .එක නඩයක් ඇවිල්ලා  සීත ගඟුල වතුර සීතලයි කියල ස්නානය නොකර ගිහින් තියෙනවා.  පිරිස සීතගඟුල ඉදලා මහගිරිදඹය දක්වා ගමන් කරන අතර මහ වැස්සක් වැටිල තෙමි තෙමි  තෙත් බැරිව තමයි ගමන් කරන්නට සිදු වෙලා  තියෙන්නෙ "
 "ඒ   හන්දා උඹල ඔක්කොම නාන්න ඕන"

 මේ නාන අතර නඩේගුරා  කට්ටියට ම සිීත ගඟුල ගැන මෙලෙස කියා දුන්නාය.
'ඇඩිමිස් පීක්' යනුවෙන් හඳුන්වා පිළිගන්නා අය සීතගඟුල ආරම්භය ගැන අදහස් ඉදිරිපත් කරයි. එය නම් ආදම් හා ඒවාා නැමති ලෝකයේ විසූවායි සලකන මුල්ම දෙපොළ පාරාදීසයෙන් පිටමං කරන ලද්දේ අවුරුදු සියයක් පුරා මේ සමනල ගිරි මුදුනේ සිට හැඬු බවක් ඒ හැඬු කඳුලු  ගලාගොස් ඉබේම ඇති වූ දිය  දහර සීතගඟුල වූ බව මාමා කතාව කියන්නට විය  .

කට්ටියම එම කතා අසමින් සීත ගඟුලෙන් නා පිරිස්දු වී තම වෙහෙස නිවමින් හිමීට හිමීට කන්ද නගින්නට විය. මේ සිටි බොහෝ අය කෝඩුකාරයන් නිසා ඉදිකටු පාන රැගෙන උඩට නගින්න ට  වූවාය.මේ අතරෙහි  ගෙත්තම්පාන කට්ටියට මුණගැසිණි.

ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වන ආකාරයට බුදුරජාණන් වහන්සේ මේ ස්ථානයේ සිවුරු ගෙත්තම් කර තිබෙන බවත් ශ්‍රී පාදස්ථානයට නගින   මාර්ගය පහසුකම් නොතිබු අතීතයේදී එම මංපෙත් ඔස්සේ වන්දනාවේ යන අයගේ ඇඳි රෙදි ඉරි යන හෙයින් ඒවා එක තැනක සිට ගෙත්තම් කර ගෙන යාම සිරිතක් විය. ඒ රෙදි ගෙත්තම් කළ ස්ථානය ගෙත්තම්පානේ කියලා කියන බව අසලින් යන මිනිසෙකු කියනු ඇසුණි.
කෝඩුකාරයන් තමන් ගෙන ඉදිකටු  නූල් එම ස්ථානයේ රඳවා මෙලෙස විඩාව නිවාගන්නට කවි පද කියමින් නගින්නට සැරසීය.

                         අපේ බුදුන් අපි වැන්දා- පෙරළි පෙරළි අපි වැන්දා 
                         අපේ අම්මා වැන්දේව්වා- කිරිකෝඩුත්  වැන්දේව්වා 
  
මෙහෙම යනකොට පාන්දර දෙක පමණ වන විට අහස්ගව්ව ට ළඟා විය . පුලුන් කොට්ට වළාකුළු ගෑවි ගෑවී සීතලේ ගැහි ගැහී කන්ද තරණය කොට නැගීම ඉමහත්ය. පසුව ගම්නේ  අමාරුම ස්ථානය වන මහා  මහගිරිදඹය හම්බ වේ. මෙම ස්ථානය හරියට අංශක අනුව කට පොඩ්ඩක් අඩුවෙන් බෑවුම් තරමට තීව්‍ර වී තිබේ.
සියල්ලෝම එය තරණය කොට පැමිණෙන්නේ උඩමළුවට ය."නිමල් උඹ අහල තියෙනවද ශ්‍රී පාද  මළුවේ මේ තියෙන උඩමළුව ඉතා පොඩි  ,ඒ උනාට කොච්චර වන්දනාකරුවන් ආවත් එහි  කවදාවත් තදබදයක් ඇති වෙලා නෑ .එසේ වන්නේ සමන් දෙවියන්ගේ බලපෑමෙන් කියලා මතයක් තියෙනවා.ආ... එහෙමද කමල් ඒක තමයි මේ අපිට ඕන විදියටට වඳින්න පුළුවන් "

 සියල්ලෝම වැඳ නමස්කාර කර එහි තිබෙන්නාවූ ඝණ්ඨාරය ශ්‍රී පාදය වන්දනා කරන ලද වාර ගනන අනුව  නාද කොට පහලට පැමිණියේ ඉර සේවය නැරඹීමටය .


 "කඳු මුදුනට පහලින් තිබුන වළාකුළු ස්ථරයට හිරු කිරණ එක දෙක වැටිලා තැඹිලි පාටට දිලි දිලිසෙන පටන් ගත්තා .හිරු විසින් ශ්‍රී පාදස්ථානයට කරන වන්දනාවක් ලෙසින් මෙය පිලිගන්නවා.  හිරු මෙලෙස දිනපතා ‌‌‌තෙවරක් ශ්‍රී පාද පත්මය වැඳ නමස්කාර කරන බවට පිළිගැනීමක් තියෙනවා  කියලා නඩේගුරා මාමා කිව්වා"

ආ එහෙමද මා මේ..  මේ ඇත්තටම ලස්සනයි, ලෝකෙ කොහෙවත් නැතුව ඇති මේවගේ කන්දක් නම් ...

ඉර සේවය නරඹන අතරතුර කමල් ට අම්මාගෙන් ඇමතුමක් ලැබුණි." ඔව් අම්මේ අපි මේ ඉර සේවය බලන ගමන් ඉන්නේ හරිම ලස්සනයි. අම්මේ කන්දට බටහිර පැත්තේ හරියට කිරි සයුරක් වගේ පේනවා. ඉර පායපු ගමන් අමතක නොකර බලන්න ඕන තවත් දෙයක් තමයි කන්දෙ සෙවනැලි  බටහිර අහසේ ඇඳෙන හැටි ...අපූරුයි පුතේ එහෙනම් පරිස්සමෙන් එන්නකෝ කට්ටියම

කමල් තම මවට දුරකථනයෙන් ඒ ගැන විස්තර කරමින් සිටින විට ඔහුට ඇස ගැටුණේ රූමත් තරුණියකි  .සෙමින් සෙමින්  ඈ ලඟට පැමිණියහ .කෙසේ වුවත් තම නඩයේ සියල්ලෝම පහළට  බසින්නට සැරසෙනු ලබයි. සියල්ලන්ටම පිටුපසින් කමල් තම පිරිස මඟහැර හිමීට කන්ද බසින්නා දක්නට ලැබෙන්නේ ඇස ගැටුන තරුණිය තමා ගේ මානයට ලක් කර ගැනීමේ අර අරමුණෙනි.
"හොඳට කන්ද බැහැලා පුරුදුයි වගේ" කමල් කීය.
අනේ නෑ...
 එහෙනම් ඔය  හහුරු පුරුදුයි වගේ යන්නේ..." එ උනාට----
 දෙදෙනාද කතාබහක කරමින් පහළට බසින්නට විය..
                                  නිමි   

Monday, 5 August 2019

වාර්තා චිත්‍රපටය

වාර්තා චිත්‍රපටය ඉංග්‍රීසි බසින් Documentary යන නම්න් හඳුන්වයි. මෙම මෙම පදය මුල් වරට භාවිත කරන ලද්දේ වාර්තා චිත්‍රපටයේ පුරෝගාමී බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික සිනමාකරුවකු  jone griyason  විසින් 1929 දීය.ඔහුගේ මතය අනුව වාර්තා චිත්‍රපට කලාව යනු "යථා රූපය නිර්මාණාත්මකව ප්‍රකාශ කිරීමයි"



නමුත් 1922දී රොබට් ප්ලැහාර්ටිගේ සිනමා කෘතියක් වූ nano of the north නම් චිත්‍රපටයෙන් වාර්තා චිත්‍රපටයක තිබිය යුතු සියලු ගුණාංගයන් දැකගත හැකිවිය. ආර්ථික ,සමාජයීය හා පාලන කටයුතු පිළිබඳ විග්‍රහයක යෙදෙන චිත්‍රපටයේ බොහෝ දුරට වාර්තා චිත්‍රපටයක තිබිය යුතු ගුණාංග අන්තර්ගත වන හෙයින් සිනමා ඉතිහාසඥයන් විසින් එය ලොව පළමු වාර්තා චිත්‍රපටය ලෙස සලකනු ලබයි.

 වාර්තා චිත්‍රපටයක තිබෙන විශේෂ ලක්ෂණය නම් අධ්‍යක්ෂකවරයා විසින් හසුරුවනු ලබන නළු නිළියන්  නොමැතිවීමය .අධ්‍යක්ෂකවරයා විසින් කරනු ලබන්නේ පවත්නා සැබෑ තත්ත්වය නිර්මාණශීලී සංස්කරණ ආකෘතියක් මගින් සිනමාපටයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමයි .



නමුත්  රිචර්ඩි බැර්සාමි  මෙම චිත්‍රපට නිර් ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපට ලෙස හැඳින්වීම සුදුසු බව දන්වා තිබේ. ඔහු මෙම නිර් ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපට වර්ග කර තිබෙන්නේ මේ ආකාරයෙනි
  1. තොරතුරු චිත්‍රපට 
  2. මානව කේන්ද්‍රය චිත්‍රපට
  3. ගවේෂණාත්මක චිත්‍රපට 
  4. ප්‍රචාර නාත්මක  චිත්‍ර
  5. සෘජු චිත්‍රපට
  6. නිදහස්චිත්‍රපට 
මෙම වාර්තා චිත්‍රපටය ශ්‍රී ලංකාවේ තේ මණ්ඩලයට අවශ්‍ය ප්‍රචාරය ලබා ගැනීම සඳහා නිෂ්පාදනය කරනු ලැබීය. මෙම වාර්තා චිත්‍රපටය අදත් ලෝකයේ සම්භාව්‍ය හා සදාතනික වටිනාකමක් ඇති වාර්තා චිත්‍රපටයක් ‌සේ සැලකේ. 


ජූලියෝ පෙට්රෝනි අධ්‍යක්ෂණය කළ නව දිවිිිය ඩී එස් සේනානායක රජය  විසින් අරඹන ලද ගොවිජනපද ව්‍යාපාරය පිළිබඳවවත් කඳුරට අගනුවර තුළින් මහනුවර ඓතිහාසික ස්වභාව සෞන්දර්යය ගැන කියවේ.



ශ්‍රී ලංකාවේ රාජකීය තැපැල් සේවය, ‌‌‌හෙදි සේවය, ජනසංගනනය ,ශ්‍රී ලංකා උරුමය ආදී බොහෝ වාර්තා චිත්‍රපට දක්නට ලැබේ .

Monday, 29 July 2019

නැදුන්ගමුවේ ඇත් රජු


සියලු ලෝකවාසීන්ගේ ජනාදරයට ආදරයට කරුණාවට ලක්වන මහා සද්දන්ත කුලයේ උපන් පින්වත් ඇ‌‌තෙකු ලෙස  නැදුන්ගමුවේ ඇතා හඳුනාගත් හැක .නැදුන්ගමුවේ රාජා කුඩා කල ගෙන එන ලද්දේ ඉන්දියාවෙනි.  මෙම ඇතා ගේ භාරකාරත්වය දරණු ලැබුවේ මහරගම නීලම්මහර වෙද හාමුදරුවෝය. උන්වහන්සේට මෙම ඇත් රාජා ලබාදී ඇත්තේ ඉන්දියාවේ මයිසූර් වල මහරාජා කෙනෙ‌ෙග් නෑයෙක්ට  වෙදකම් කිරීම් හේතුවෙනි.



පසුව මෙම ඇතා අවුරුදු 15 ක් විතර  හාමුදුරුවෝ ළඟ ඉද බලා කියා ගන්න කරදර නිසා පස්සේ උන්වහන්සේ පැටියා හොරණ උඩුව පැත්තේ වලව්වකටත් විකුනා තිබේ. ඇතාට වසර 25 කට පවිසිපහකට පමණ පසු නැදුන්ගමුවේ පණ්ඩිත වෙද රාළහාමි යටතට ගනු ලැබුවේ නැදුන්ගමුවේ රාජා ලෙසිනි .

මෙම ඇත්ාගේ උස අඩි එකොලහ හමාරකි .ඇතාගේ දළ  දිග අඩි 5ක් පමණ වේ. සොයාගැනීම් වලින් පසුව දැනගන්නට ඇත්තේ තවත් අඩි 2කදෙකක් පමණ ශරීරය තුළ ගැබ්ව තිබෙන බවයි.  2005 වසරේ සිට දළදා කාරඬුව වැඩම කිරීම සඳහා නැදුම්ගමුව ඇතාව තෝරා ගන්නා ලදී .මේ තෝරාගැනීම් සිදුකරන ලද්දේ දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේ නිලංග දෑල මහතාය. 


නැදුන්ගමුවේ ඇත් රජු නුවර දළඳා මාලිගාවේ කරඬුව වඩම්මන ලබන බව කවුරුත් දන්නා නොරහසකි . පෙරහරට සම්බන්ධ වීමට පෙර රජු දවස මුළුල්ලේ පයින් ගමන් කරන ලබන්නේ දළදා පෙරහර වෙනුවෙන්මමය.  2005 වසරේ සිට වසර 11 කරඬුව වඩා ඇති අතර නුවර පෙරහර සඳහා රජු කිලෝමීටර් 90 පයින් ගමන් කරනු ලැබේ.නිදි වර්ජිතව නුවර පෙරහර සඳහා ගමන් කරන එකම රජය වන්නේද නැදුන්ගමුවේ ඇත් රජු ය. 

ගමන් කරන ලද මුළු දුර දළ වශයෙන් මීටර් 50000කට වඩා වැඩි බව සඳහන් වේ .නුවර දළදා මාලිගාව පෙරහැරට අමතරව රත්නපුර මහ සමන් දේවාලයේ පෙරහැර බෙල්ලන්විල පෙරහැර කැලණි පෙරහැර  වාද්දු ව පෙරහර සඳහා සඳහා හස්තියා යන අතර ඒවාට ද සහභාගි වන්නේ පයිනි.


 ප්‍රධාන මාර්ගයක ගමන් ගනිත්දී පොලිස් ආරක්ෂාවක් ලබාදී තිබෙන ලොව එකම සත්ත්වයා රාජාය. ඒ රාජා ජාතියට සම්පතක් වන බැවිනි. තවත් බොහෝ කලක් ශ්‍රී දළදා පෙරහරේ සධාතුක කරඬුව වැඩමවන්නට නඳුන්ගමුවේ රාජාට හැකිවේවායි බෞද්ධ ජනතාව වන අප ප්‍රාර්ථනා‍ කරන්නේ අපමණ බැතියෙනි.


Sunday, 28 July 2019

ලංකාවෙි කුල

ලාංකික සම්ප්‍රදායික සමාජයෙහි ස්තරායන ක්‍රමය   සකස් වූයේ කුලය මුල් කරගනිමිනි. කුලය යනු ඉන්දීය සමාජ ක්‍රමය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් විකාශනය වූ  සංකල්පයක් බව පිළිගැනේ. මෙරට ආර්ය ජනාවාස ආරම්භයේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ දහවන සියවසේ ආරම්භය දක්වා කුලය පංතිය හෝ අඩු වශයෙන් සකස් වූ ශිල්පීය ශ්‍රේණි ක්‍රමයක් හෝ නොතිබුණු බව ඉතිහාසඥයන්ගේ  අදහසයි.කුල පිළිබඳ විදිමත්ව සටහන් වන පළමු මූලාශ්‍රය වන්නේ ජන වංශයයි . 




ගොවි කුලය
  රජවරුන් රාජ්‍ය නිලධාරීන් තෝරාගනු ලැබූ ගොවි කුලයනි. ජනතාට බත සැපයුම අර්යන්ගේ  උතුම් කාර්යය ලෙස පිළිගත් බැවින් ඒ සිදු කළ පිරිස ප්‍රමුඛ කුලය බවට පත්විය. මෙම කුලය ප්‍රධාන උප කුල තුනකට අනුව සාම්ප්‍රදායිකව බෙදී තිබේ.
  රදළ
             නිලමක්කාර
  පට්ටි

රොබට් නොක්ස් ට අනුව කටුමැටි ගැසූ පැළක ජීවත්වන ගොවි කුල සාමාජිකයෙකුද ප්‍රභූවරයකු ලෙස සැලකේ.




සලාගම කුලය
  සාම්ප්‍රදායිකව පේෂ කර්මාන්තයේ යෙදුණු අය  මෙම කුලයට අයත්ය.  සාම්ප්‍රදායිකව ලංකාවේ දකුණු පලාත කේන්ද්‍රකරගනිමින් විකාශය වී තිබූ අතර ඔවුන් උපකුලක හතරකට බෙදනු ලැබේ.


 හේවාපන්න සලාගම කුලය
 පණිවුඩකාර සලාගම කුලය
 උලියන්කාර සලාගම කුලය
කුරුදු කාර සලාගම කුලය 

පසුකාලීනව ගොවි කුලය අභිබවා සමාජ අවස්ථා හිමි කර හිමිකරගැනීමට ගැනීමට සලාගම කුලයට ඉඩ ලැබුණේ වතුවගාව අරක්කු රේන්ද සහ පතල් කර්මාන්තය මගින් ඉහළ සමාජ අවස්ථා අත් කරගත් බැවිනි .




රාව කුලය
 ලංකාවේ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව   සාම්ප්‍රදායිකව  සංවිධානය වූ ධීවර කර්මාන්තය ප්‍රධාන වෘත්තිය කරගත් කුලය කරාව කුලය ලෙස හඳුන්වයි .මෙම කුලය උප කුලකක රාජ්‍ශියකට බෙදේ.

දඬු කරාව
      මාදැල් කරාව
 ඔරු කරාව
        බරු දැල් කරාව
    කැස්ස කරාව
   ගොඩ කරාව
        ඉද්ද මල් කරාව

 ලංකාවෙි කරාව කුලය පවතින්නේ තංගල්ලේ සිට පුත්තලම දක්වා සිංහල කතා කරන කරාව ප්‍රජාවක් ලංකාවේ නැගෙනහිර කලාපය දෙමළ බස් කතා කරන කාරයාර් ප්‍රජාවත් සංවිධානය වී සිටින බව අධ්‍යයනවලින් හෙළි වේ . 

දුරාව කුලය
  සාම්ප්‍රදායිකව රදායිකව ලංකාවේ දකුණු මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව සංවිධානය වූ දුරාව කුලයේේ සිදුකළ ප්‍රධාන වෘත්තිය පොල් රා මැදීමයි.මෙය නැවත උප කුලක දහයකට බෙදේ.


  නදී දුරාා
  වේලි දුරාා
      පොරෝ දුරාා
     පාන්න දුරාා
    බලිබත් දුරා

කරාව සහ සලාගම කුල ‌මෙන්ම දුරාව  දුරාව කුලය ද බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයින් ගේ නව ආර්ථික ක්‍රියාවලියෙන් සමඟ සංචලතාවය ට ලක්වුණි.
  මීට  අමතරව ප්‍රධාන කුල ලෙස
 විශ්ව කුලය
       වහුම්පුර කුලය
      බත්ගම කුලය
    රජක කුලය
    රොඩී කුලය
        කින්නර කුලය
       
ආදී කුල බොහොමයක් ලංකාවේ දක්නට ලැබුණි.පසු කලෙක බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයන් විසින් සිදු සිදුකළ සමාජ හා ආර්ථික සංශෝධන හේතුවෙන් කුල ක්‍රමයේ වැදගත් බව තව දුරටත් අවම වී ගිය බව පෙනෙන්නට තිබේ

Saturday, 27 July 2019

අධිපතිවාදි සන්නිවෙිදන සංකල්පය


සමාජ වල හෝ රටවල් පාලකයින් නායකයින් හෝ ප්‍රභූ වරු විසින් එම සමාජයේ සන්නිවේන  කටයුතු මෙහෙයවීම අධිපතිවාදී සන්නිවේන සංකල්පයය ලෙස හඳුන්වයි. පාලකයින්ගේ උවමනාව පරිදි ජනමාධ්‍ය මෙහෙයවයි. එම නිසා අදහස් ප් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය උල්ලංඝනය වීමත් ජනමාධ්‍ය නිදහස සීමා වීම  වැනි ලක්ෂණ මෙවැනි සමාජවල දක්නට ලැබෙිිි. පාලකයා මාධ්‍ය තුලින් තමන් කැමති දේ පමණක් ප්‍රචාරය වීම අපේක්ෂා කරන අතර පාලනයට ප්‍රතිපක්ෂ අදහස් පළ කරන මාධ්‍යවේදීන් බලෙන් යටපත් කිරීම අධිපතිවාදි සන්නිවේදන සංකල්පය ලක්ෂණයකි .

පැසිස්ටිවාදි පාලනයක් දක්නට  ලැබෙන රටවල් අධිපතිවාදි සන්නිවේදන ලක්ෂණ ක්‍රියා ක්‍රියාත්මක වීම දැකගත හැකිය. ජර්මනියේ හිට්ලර් පොල්පොට් ඉඩියමීන් වෙනි පාලකයින්‌ෙ‌ග් පාලන සමය තුළත් අතීතයේ රාජාණ්ඩු සමය තුළත් මේ ක්‍රියාත්මක වී තිබේ.එපමනක් නොව ගෝත්‍රික සමාජය දක්වා අධිපතිවාදී සන්නිවේදන සංකල්පය ඉතිහාසයේ දීර්ඝ වේ.
පාලකයින්ගේ මතය නියෝජනය කරනවා මෙන්ම පාලකයන්ගේ ගුණ  වර්ණනාව පමණට වඩා ඉදිරිපත් කරමින් ජනතාව තමා වෙත නම්මා ගැනීම අධිපතිවාදීන් ගේ අපේක්ෂාව වේ.ඒ සඳහා අධිපතිවාදී සන්නිවේදන සංකල්පය ක්‍රියාත්මක කල ආකාර කීපයකින් හඳුනාගනිමු .
*වාරණය
                 *දඬුවම් පැමිණවීම්
         *බලපත්‍ර ක්‍රමය
          *බදු පැමිණවීම්
       *මැදිහත්වීම
මෙම ආකාරයෙන්  පාලකයින් නායකයින් මැදිහත් වි මෙම කලාපයේ හෝ රටේ සන්නිවේදන කටයුතු මෙහෙයවීම සිදු කිරීමේදී  මාධ්‍ය ‌වෙිදින්ට  ශාරීරිකව සිදුකරන   පහරදීම් ,මාධ්‍ය ආයතන සඳහා සිදුකරන පහරදීම් ,කර්තෘ මණ්ඩල පාලනය කිරීම, නීතිමය ක්‍රියා මූල්‍යම ක්‍රියා ආදිය දැක ගන්නට පුළුවන්.

මෙලෙස පාලකයෙන්න් ප්‍රභූවරුන්  මාධ්‍ය පාලනය කිරීම නිසා අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය උල්ලංඝනය වන අතර පාලකයා තමන් කැමති දේ පමණක් ප්‍රචාරය වීම අපේක්ෂා කරයි. වර්තමාන සමාජයේ   මෙම සංකල්පය බොහෝ රටවල් දක්නට ලැබේ.   
   

Friday, 26 July 2019

රිටිගල

රාමායණ පුරාවෘත්තයට අනුව හනුමන්තා හිමාලයෙන් ගෙනා බෙහෙත් කන්දෙන් කොටසක්   කඩා වැටි සැදුණු විශාල  ඔසු උයන රිටිගල ලෙස හදුන්වයි. අරිට්ඨ පබ්බත ලෙස පෙර කාලයේ හදුන්වපු රිටිගල උතුරු පළාතේ උසම කන්ද( අඩි 2514) මීටර් 765 ක ප්‍රමාණයක් වේ .රිටිගල තව කඳුමුදුන් කිහිපයකින් සමන් සමන්විත වේ. ඖෂධ කන්ද කොඩිගල කන්ද ,උණ කන්ද ,ආඬියාකන්ද, පළතුරු කන්ද ,අමරාපති කන්ද සහ උල්පත් කන්ද ලෙස කඳු හතකින් සම්බන්ධ වේ.


 වියලි කලාපය   කඳුකර කලාපය අන්තර් මෝසම් කලාපය  කලාප  තුනකින් යුක්ත  මෙය තෙත් කලාපයේ වැවෙන ශාක රාශියක් සහිත සිසිල් දේශගුණයකින් යුක්ත වේ.හෙක්ටෙයාර 1528 වන මෙම දැඩි රක්ෂිතයේ කදුකර කලාපයට යාම තහනම් වේ .


 මෙම කඳුකරයේ ඖෂධ බොහෝමයක් දක්නට ලැබේ . ඒවා නම් ඉරරාජ ,සඳරාජ වනරාජ ,නගාමැරූ අල  ,වෙල්ලංගිරිය, බිම්කොහොඹ, ජටා මකුට වැකි ශාකය.‌ මේවා බොහොමයක් ඖෂධ ගුණයෙන් යුක්ත වෙි.මින් රිටිගලට ආවේණික ශාක වන්නේ තම්බජියා, ගල්කප්පර ,වල්ලිය ,රිටිගල  මී යන ශාකයන්ය.



මෙහි වියළි කලාපය ලෙස හඳුන්වන පහළ කොටසෙහි වියළි මිශ්‍ර සදාහරිත වනාන්තරයම ලක්ෂණ දක්නට ලැබේ .ඒ අනුව මෙහි මොර ,හල්මිල්ල ,වීර ,පළු, ණා වැනි වියලි කලාපීය ශාක වර්ග බොහොමයක් දක්නට තිබේ. මැද කොටසේ තෙත් කලාපීය වනාන්තර වල දක්නට ලැබෙන  ඇටඔ, කුඩුදවුලා හෝ පාර කැන්ද වැනි ශාක නිතර දක්නට ලැබේ. කඳු මුදුන අධි සංරක්ෂිත නිසා යෑමට නොහැකි වුණත් එම කඳු මුදුනත  උප කඳුකර කලාපීය ශාක වන නෙළු ,බිනර ,කැකුණ හා දුම් වැනි ශාක වර්ග වැඩෙන බව දැනගන්නට ලැබිණි.


රිටිගල ජෛව විවිධත්වය ගැන කතා කරද්දදි 1985 දී මෙම ශාක පිළිබඳ අධ්‍යනයක්  කල පී. ඩී .ආර් ජයසූරිය මහතා මෙහි ඇති ඕකිඩ්   විශේෂ 27 සොයා ගත් බව කියැවේ.මෙහි  ඇති සියලූම ශාක විශේෂ ගණන 418 කි. මල් පිපෙන ශාක විශේෂ සංඛ්‍යාව 338කී.එසේම පක්ෂීන් විශේෂ  97ක් හා  අලිි ‌‌ගොන්නු කොටි ඇතුළු ශීරපායින් විශේෂ රැසක් ම වාසය කරන බව හෙළි වී ඇත.



   රිටිගල යනු සම්පූර්ණයෙන්ම සොබා සෞන්දර්යයෙන් පරිපූර්ණ පාරාදීසයකි. .වටිනාකම්් රැසක් ද මෙමගින් ගෙනදේ .

   

Thursday, 25 July 2019

30 වසරක යුද්ධය


තිස් වසරකපුරා ශ්‍රී ලංකාවේ හතර දිග්භාගයම භීෂණයෙන් මුසපත් වූ යුගයක නිමාව 2009 මැයි 19 වැනිදා සටහන් විය. නන්දිකඩාල් කළපුවේදී යුද්ධය අවසන් වීමත් සමඟ සාමය උදා වූ බව සඳහන් ව්මත් සමග ම්නිසුන් එය බුක්ත් වින්දේය කොටි නායක ප්‍රභාකරන් යනු හුදෙක් ත්‍රස්තවාදී නායකයෙකු පමණක් නොව උතුරේ ජනතාවගේ දිගුකාලීන දේශපාලන අසහනය තමන්ගේ පැවැත්මට උපයෝගි කරගත් නරැම චරිතයකි.

යුද්ධය යළි ඇරඹීමත් සමඟ විශාල මානුෂිකවාදී ප‍්‍රශ්න උග‍්‍ර විය. ඒ අතර සිවිල් ජනයාට උන් හිටි තැන් අහිමි වීම, ගේ දොර මෙන්ම ආර්ථික ජීවන රටා අහිම් වීම, සිවිල් වැසියන් යුද්ධයට ගොදුරු වී මිය යෑම, තුවාල ලැබීම, යුද්ධය කේන්දා ගතවී නොමැති කොළඹ වැනි ප‍්‍රදේශවල බෝම්බ පිපිරීම් සිදුවීම, උදාහරණ ලෙස කොටුව බෝම්බ ප‍්‍රහාරය, මේ ආකාරයට සිදු වූ මානව අයිතීන් කඩවීම සම්බන්ධයෙන් දේශීය හා ජාත්‍යන්තර විරෝධය හා බලපෑම් නොසලකා හැරීමට තීරණය කර ඇත. ආණ්ඩුවේ තර්කය වූයේ ‘‘ආණ්ඩුව ඒවාට යටවුවහොත් ඒ මඟින් තම යුධ ප‍්‍රයත්නය අඩාල වන බවයි.  ”ත‍්‍රස්තවාදය පරාජය කිරීමේ” යුද්ධයේදි සිවිල් ජනයා සියල්ලම එකා ‌මෙන්  සිිිටිිිිිියහ .

ම සටන්විරාම ගිවිසුමකදීම ප්‍රභාකරන් උපයාශීලිව තමන්ගේ ඊළම වපසරිය පුළුල් කරගත්තේය. එහෙත්  බලයට පත් මහින්ද රාජපක්ෂ රජය එඩිතරව කටයුතු කලා. ආණ්ඩුව  කොටි සංවිධානය සමඟ සාම සාකච්ඡා වට ගණනාවකට සහභාගි විය. ප්‍රභාකරන් සටන්විරාම බිඳ දමා මාවිල්ආරු සොරොව්ව බිඳ දමා මාවිල්ආරු සොරොව්ව වසා දැමීම සමග සටන ඇරබිනි.

මේ ආකාරයට දශක තුනකට ආසන්න කාලයක් පුරා ලංකාවේ සමාජ දේශපාලනික ආර්ථික මෙන්ම සංස්කෘතික ප‍්‍රපංචයන්ට බරපතල හානි සිදු කළ ත‍්‍රස්තවාදය 2009.05.19 වන දින යුධමය වශයෙන් පරාජය කළේය. 


ශ්‍රී පාදස්ථාන‌යේ ජනප්‍රවාද(‌කෙටි කතාව -සාමිප්‍රධායික සන්නිවෙිදනය)

කමල් සහ නිමල් මැදිවියේ පසුවුන යෞවනයන් දෙදෙනෙකි  .තම වෘත්තියත් සමඟ ම ජීවිතය ගෙන ගියේ ප්‍රශ්නකාරි මන්සකිනි . මනසට නිදහසක් නොමැති මෙම ජීවිතය නි...